DSCF9858

Szklarska Poręba – nie tylko zimą. Część I

Polska to piękny kraj. W Każdym regionie, zakątku naszego kraju znajdziemy coś wyjątkowego, uroczego. Jednym z takich miejsc są okolice Szklarskiej Poręby w Sudetach Zachodnich. Sudety Zachodnie to najwyższa część Sudetów, leżąca pomiędzy Bramą Lubawską i doliną górnego Bobru na wschodzie, a doliną Łaby na Zachodzie. W ich skład wchodzą: Karkonosze, Góry Izerskie, Rudawy Janowickie, Góry Kaczawskie i Góry Łużyckie.

Szklarska Poręba kojarzona jest głównie ze sportami zimowymi: narciarstwem zjazdowym i narciarstwem biegowym – to tutaj organizowana jest największa masowa impreza narciarska w Polsce – Bieg Piastów. Ale miasteczko to jest atrakcyjne cały rok, oferując setki kilometrów tras spacerowych, rowerowych, konnych, można nawet uprawiać kajakarstwo i wędkarstwo. Jest świetną bazą wypadową w Karkonosze i Góry Izerskie, ale w granicach miasta i najbliżej okolicy jest również wiele atrakcji turystycznych.

Widok na Śnieżne Kotły, Łapski Szczyt i Szrenicę
Widok na Śnieżne Kotły, Łapski Szczyt i Szrenicę

Szklarska Poręba to przepięknie położone miasteczko – na wysokości 440-886 m.n.p.m w dolinie rzeki Kamiennej i jej dopływów Kamieńczyka i Szklarki, na pograniczu Karkonoszy i Gór Izerskich. Od wschodu oddzielona jest od Kotliny Jeleniogórskiej wzniesieniami Przedgórza Karkonoszy. Nad miastem górują szczyty: na południu Szrenica – należąca do głównego grzbietu Karkonoszy, od północnego-zachodu Wysoki Kamień i Czarna Góra na zboczach Gór Izerskich.

Szklarska Poręba, liczy ok. 7,3 tys. mieszkańców a zajmuje duży obszar 76 km2, z czego aż 86% stanowią tereny leśne. Dlatego właśnie jest bardzo dobrym miejscem na odpoczynek i rekreację. Już od Piechowic całą drogę towarzyszy nam Kamienna i wciąż zmieniające się krajobrazy, w zależności od oświetlenia czy pory dnia. Spacerując po mieście również słyszymy kojący szum górskich potoków i wodospadów spadających w otoczeniu granitowych skał.  Nie ma się odczucia, że przebywa się w mieście.

W 1999 r. Szklarska Poręba została mianowana „Stolicą Programu III”. Jeden ze skwerów uzyskał miano „Skweru Radiowej Trójki” a na jednej z alejek zamieszczono odciski ust radiowców.

Wodospad Szklarki
Wodospad Szklarki

Najbardziej znanym i najczęściej odwiedzanym miejscem, po części ze względu na dogodne położenie – tuż przy wjeździe do miasta od strony Jeleniej Góry – jest Wodospad Szklarki. Ten malowniczo położony na terenie Enklawy Karkonoskiego Parku Narodowego, wodospad o wysokość 13,3 m stanowi wizytówkę Szklarskiej Poręby.

Jak dojść? Możliwości jest kilka.

1. Najprościej od parkingu znajdującego się przy szosie Jelenia Góra – Szklarska Poręba – czarnym szlakiem – bardzo prosta, wygodna droga, dostosowana do przemieszczania się wózkami  inwalidzkimi.

2. Jeżeli już jesteśmy w Szklarskiej Porębie możemy wyruszyć od ul. B.Prusa zielonym szlakiem prowadzącym  leśnym duktem wzdłuż potoku Kamiennej, mija się Bazę pod Ponurą Małpą (kultowe miejsce, gdzie od 1968 r. odbywa się równie kultowa impereza Ogólnopolska Turystyczna Giełda Piosenki Studenckiej w Szklarskiej Porębie). Jest to bardzo łatwa, wybitnie spacerowa droga dostępna dla każdego, w niewielkim oddaleniu od Kamiennej, więc cały czas słyszymy jej szum. Kiedy dojdziemy do miejsca gdzie Szklarka wpada do Kamiennej, należy wejść na czarny szlak, który poprowadzi nas do Wodospadu. Ten fragment drogi wiedzie skalistym wąwozem wzdłuż potoku. Po przejściu mostku zza drzew wyłania się malowniczy wodospad Szklarki.

3. Można też po dojściu do Bazy pod Ponurą Małpą przemieścić się na czarny szlak (w pobliżu znajduje się dom (ruiny) J.Sztaudyngera) i nim podążać do Wodospadu. Po drodze należy zatrzymać się w Starej Chacie Walońskiej JUNA„, która stanowi siedzibę Bractwa Walońskiego, kontynuującego wydobywanie i obróbkę cennych kamieni oraz edukację w tej dziedzinie. Po minięciu Chaty Walońskiej wchodzimy do lasu, a za chwilę znajdujemy się w dolinie Szklarki na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego. Droga jest wyjątkowo urocza, można delektować się pięknem naturalnego lasu, ponieważ prowadzi miejscami, w których zachowały się typowe zbiorowiska leśne regla dolnego Karkonoszy z buczyną sudecką z domieszką jodły i świerka, różnymi gatunkami mchów i porostów, a jak  będziemy mieli szczęście to zobaczymy wiele gatunków ptaków, np. pluszcza i pliszkę górską. W pobliżu Wodospadu można też będzie podziwiać strome zbocza i ciekawe skałki. Tą drogą dojdziemy do wodospadu od tyłu. Wodospad Szklarki to kaskada potoku Szklarka zwężająca się u dołu, tworząca na dnie kolisty kocioł eworsyjny. Najpierw usłyszymy jego głuchy łoskot. Na lewym brzegu skalnego progu znajdują się marmity – powstałe w wyniku erozji przegłębienia w dnie rzeki. Jeszcze parę kroków i możemy podziwiać kaskę  ze zbudowanej platformy widokowej.

Jak donoszą źródła historyczne Wodospad Szklarki podziwiany był od zamierzchłych czasów, bo prawdopodobie już od średniowiecza, o czym donoszą księgi, zawierające jego opisy i ryciny. Szczególną atrakcją był w XIX w. wybudowano w jego pobliżu gospodę i zapewniono turystom dodatkową atrakcję w postaci regulowanego przepływu wody dopływającej do wodospady i spuszczania jej  po pobraniu opłaty. Gospoda z czasem została przekształcona w schronisko – obecnie „Kochanówka”.

 Dodatkowym atutem tego miejsca jest dostępność dla niepełnosprawnych – nawet na wózkach inwalidzkich.

 

Wodospad Kamieńczyka
Wodospad Kamieńczyka

Kolejną atrakcją Szklarskiej Poręby jest przepiękny Wąwóz Kamieńczyka. Ma ok. 100 m długości, szerokość na niektórych odcinkach nie przekracza 4 metrów, co przy pionowych skalnych ścianach osiągających nawet ponad 25 m wysokości stwarza niezwykły klimat.  Do kanionu schodzi się metalowymi schodami – zimą jest to nielada wyczyn. Na wysokości 843 m n.p.m. znajduje się próg najwyższego wodospadu w polskich Sudetach - Wodospadu Kamieńczyka - woda spada trójstopniową kaskadą o wysokości 27 m.

Za środkową kaskadą wodospadu znajduje się tzw. „Złota Jama”  sztucznie wykuta jaskinia (częściowo)  przez Walończyków, ze skupiskami pegmatytu i ametystów. Urok Wąwozu docenili filmowcy brytyjscy i nakręcili tu sceny do filmu „Opowieści z Narnii: Książę Kaspian”.

W pobliżu wodospadu znajduje się schronisko „Kamieńczyk” i „Szałas Sielanka”.

Obok wodospadów Szklarki i Kamieńczyka główną atrakcję Szklarskiej Poręby są Śnieżne Kotły – dwa najlepiej wykształcone kotły polodowcowe w Karkonoszach – pionowe ściany skalne dochodzą do około 200 m wysokości, górna krawędź Dużego Kotła położona jest na wysokości 1490 m n.p.m. Wraz z górującą nad nimi stacją przekaźnikową TV, są obok Śnieżki najbardziej charakterystycznym elementem panoramy Karkonoszy.  Ale zanim tak się stało, to skałki o niebezpiecznej nazwie Czarcia Ambona uznawane była za niezwykle popularny punkt widokowy i miejsce pielgrzymek turystycznych.

W Wielkim Kotle znajdują się dwa małe Śnieżne Stawki.  Czarcia Ambona stanowią doskonały punkt widokowy na dno kotłów. Całe pasmo Karkonoszy pięknie wygląda ze Złotego Widoku leżącego na przeciwległym zboczu  doliny Kamiennej o wysokości ok. 20 m. (miejsce to znajduje się naprzeciw Wodospadu Szklarki).

Do Śnieżnych Kotłów można dojść żółtym szlakiem z centrum Szklarskiej Poręby przez Łapski Szczyt.

 Kolejną atrakcją Szklarskie Poręby są Krucze Skały- okazała grupa skalna na prawym brzegu rzeki Kamiennej na wysokości 718 m n.p.m. Znajdują się przy Czeskiej Drodze – przy wyjeździe z miasta w stronę Jakuszyc. Tworzą ją dwie potężne baszty granitowe o wysokości do 30 m, będące doskonałym punktem widokowym na Dolinę Kamiennej, część miasta i Góry Izerskie. Funkcjonuje tu ośrodek sportów ekstremalnych.

Fot. Teresa Podgórska